İçeriğe geç
Orion Marine
Gemi Elektriği

Gemi Jeneratörleri, Motorlar ve Sürücüler

Yük paylaşmayan jeneratörler. Her ikinci kalkışta starter'ı açtıran bir motor. Üreticisi yıllardır yedek parça sağlamayan bir sürücü. Gemide gücü üreten ve kullanan makinelerin elektrik tarafında çalışıyoruz: koruma, uyartım, kontrol, bağlantılar ve sürücüler.

Güç yolu

Güç yolu boyunca görülen belirtiler ve yaptığımız kontroller

Belirti ile neden, jeneratör ile yük arasındaki farklı noktalarda olabilir. Her aşamada yaptığımız kontroller bunlardır.

  1. 01Üretim

    Paralel çalışan jeneratörler

    Paralel çalışan jeneratörler aktif gücü governor'ları, reaktif gücü ise AVR'leri üzerinden paylaşır. Yük paylaşımı kararsızsa, nedenin nerede olduğunu belirlemeden önce governor, AVR ve sinyal tarafındaki sorunları alternatör arızalarından ayırırız.

    Gemide görülen belirti: Yük değiştikçe kW paylaşımı birbirinden uzaklaşıyor
    Baktığımız yer: Governor droop ayarları ve hız sinyalleri, yük paylaşım hatları, kW transdüserleri
    Gemide görülen belirti: kVAr paylaşımı kararsız veya jeneratörlerden biri ısınıyor
    Baktığımız yer: AVR droop ve diğer ayarlar, akım trafosu ve polaritesi, gerilim algılama
    Gemide görülen belirti: Jeneratör ters güç (reverse power) nedeniyle açıyor
    Baktığımız yer: Yük değişimlerinde governor tepkisi, röle ayarı ve gecikme süresi, güç ölçümü
    Gemide görülen belirti: Jeneratör senkron olmuyor veya kesici sert kapatıyor
    Baktığımız yer: Senkronizatör, gerilim ve frekans eşleşmesi, kesici kapanma süresi
    Gemide görülen belirti: Büyük bir motor devreye girdiğinde jeneratör açıyor
    Baktığımız yer: Gerilim çökmesi ve AVR tepkisi, çalışan yedek kapasite, motorun yol verme yöntemi

  2. 02Dağıtım

    Pano ile makine arasındaki bölüm

    Makinede görünen bir sorun aslında besleme kaynaklı olabilir. Makineyi suçlamadan önce motor terminallerindeki gerilimi, fiderin durumunu ve kesici ayarlarını kontrol ederiz. Pano tarafındaki işler panolar ve güç dağıtımı kapsamında ele alınır.

    Gemide görülen belirti: Motor yavaş kalkıyor, starter kontakları yanıyor
    Baktığımız yer: Kalkış sırasında terminal gerilimi, kablo kesiti ve uzunluğu, bağlantılar
    Gemide görülen belirti: Motor sağlıklı olduğu halde kalkışta kesici açıyor
    Baktığımız yer: Kalkış akımına göre trip ayarları ve yol verme yöntemi

  3. 03Starter veya sürücü

    Starter'lar ve frekans konvertörleri

    Starter veya sürücü besleme ile motor arasında yer alır ve komutlarını kontrol sisteminden alır. Bu aşamadaki arıza; beslemeden, starter veya sürücünün kendisinden, motordan ya da kontrol arayüzünden kaynaklanabilir.

    Gemide görülen belirti: Sürücü aşırı akım veya toprak arızası nedeniyle trip ediyor
    Baktığımız yer: Motor kablosunun izolasyonu, motorun kendisi, hızlanma ayarları
    Gemide görülen belirti: Yük yavaşlarken sürücü DC bara aşırı gerilim nedeniyle trip ediyor
    Baktığımız yer: Yavaşlama rampası, frenleme düzeni, besleme gerilimi
    Gemide görülen belirti: Blackout sonrasında sürücü arıza veriyor
    Baktığımız yer: Kaybolan veya varsayılana dönen parametreler, yeniden başlatma ayarları, kontrol beslemesi
    Gemide görülen belirti: Yıldız-üçgen starter geçiş sırasında trip ediyor
    Baktığımız yer: Geçiş zamanlaması, kontaktörler, aşırı yük ayarı
    Gemide görülen belirti: Sürücü lokal çalışıyor ancak uzaktan çalışmıyor
    Baktığımız yer: Kontrol sinyalleri ve arayüz; bu bölüm otomasyon ve kontrol kapsamındadır.

  4. 04Motor

    Elektrik motorları

    Motorlarda kapsamımız elektrik tarafıdır: besleme, bağlantı, koruma ve izolasyon durumu. Motorun atölyede sarım yenilemesi veya mekanik revizyon gerektirdiği durumda bunu baştan belirtiriz.

    Gemide görülen belirti: Motor normal yükte ısınıyor
    Baktığımız yer: Faz akımları ve dengesi, besleme gerilimi, soğutma, aşırı yük ayarı
    Gemide görülen belirti: Motor çalıştığında izolasyon alarmı geliyor
    Baktığımız yer: Sargı ve kablonun izolasyon direnci, terminal kutusunda nem
    Gemide görülen belirti: Müdahale sonrasında motor ters yönde dönüyor
    Baktığımız yer: Terminallerde faz sırası; düzeltme ve işaretleme
    Gemide görülen belirti: Yeni motor eskisinden daha büyük
    Baktığımız yer: Yeni güce göre kablo, kesici, starter ve koruma yeniden kontrol edilir

  5. 05Yük

    Tahrik edilen makine

    Tahrik edilen yük, motor ve sürücünün karşılaması gereken kalkış torkunu ve hız profilini belirler. Pompa, fan, kompresör ve vinçler sisteme farklı yük karakteristikleri getirir; starter seçimi ve sürücü parametreleri gerçek yüke göre belirlenir.

    Gemide görülen belirti: Tüm hız aralığında akım yüksek
    Baktığımız yer: Nedenin elektrik tarafında mı olduğu, yoksa makinenin gereğinden fazla güç mü çektiği kontrol edilir; mekanik neden varsa ilgili mekanik ekibe aktarılır.
    Gemide görülen belirti: Sürücüyle çalışan pompa set değeri etrafında kararsız kalıyor
    Baktığımız yer: Kontrol döngüsü ayarları, geri besleme sinyali, minimum hız
Sürücü değişimi

Üretimi durmuş bir sürücüyü değiştirmek, kutuyu söküp yenisini takmaktan ibaret değildir

Yeni sürücü, kullanılmaya devam edecek motor ve yüke göre seçilir. Eski etiket gücü yalnızca girdilerden biridir; motorun tam yük akımı, yük torku ve kalkışta gereken aşırı yük kapasitesi sürücü boyutunu etkiler. Kasa mevcut alana sığmalı, sürücünün yaydığı ısı da mahal veya pano havalandırmasıyla uzaklaştırılabilmelidir.

Eski bir motor ve kablosu, modern inverter çıkışı düşünülerek seçilmemiş olabilir. Hızlı anahtarlama özellikle uzun motor kablolarında sargı izolasyonundaki gerilim stresini artırabilir ve rulman akımlarına katkıda bulunabilir. Motor ve kablo güzergâhına göre çözüm; çıkış filtresi, doğru sonlandırılmış ekranlı kablo veya her ikisini gerektirebilir.

Ardından arayüzler gelir. Eski sürücüde kullanılan start, stop, hız referansı, geri besleme ve arıza sinyalleri kayda alınır ve yeni sürücüye eşlenir; ilk çalıştırmadan önce motor ve yüke uygun parametreler ayarlanır. Besleme tarafında fider koruması kontrol edilir ve özellikle jeneratör beslemeli sistemlerde sürücünün gemi şebekesine getireceği harmonik etki değerlendirilir.

Kapsam

Her ekipmanda hangi elektrik işlerini üstleniyoruz?

Kapsamımız ekipmanın elektrik tarafıyla sınırlıdır.

  • Jeneratörler: koruma, AVR ve uyartım devreleri, senkronizasyon, yük paylaşımı, kontrol arayüzleri
  • Motorlar: bağlantı, koruma, izolasyon kontrolleri, dönüş yönü
  • Starter'lar: direkt yol verme, yıldız-üçgen ve soft starter'lar
  • Sürücüler: değişim, montaj, parametre ayarı, arıza tespiti
Kapsam dışında

Başka uzmanlık gerektiren işler

İşin başka bir uzmanlık da gerektirdiği durumları baştan belirleriz.

  • Motor ve alternatörlerin atölyede yeniden sarımı
  • Mekanik revizyon: rulmanlar, hizalama, balans
  • Motorların mekanik işleri
İlgili işler

İlgili sistem ve hizmetler

Sık sorulanlar

Jeneratör, motor veya sürücü işine başlamadan önce

Arızalı rulman veya yanmış sargıyı siz mi onarıyorsunuz?
Atölye veya mekanik iş olarak hayır. Elektrik arızasını teşhis eder, makinenin gemide elektriksel olarak tekrar devreye alınabilir durumda olup olmadığını belirleriz. Yeniden sarım, rulman değişimi ve mekanik revizyon atölye veya mekanik uzmanlık kapsamındadır.
Mevcut motora yeni bir sürücü takılabilir mi?
Çoğu durumda evet; ancak önce motor izolasyonu, kablo uzunluğu, topraklama ve yük gereksinimleri kontrol edilmelidir. Eski bir motor için çıkış filtresi veya başka önlemler gerekebilir; bazı durumlarda motoru sürücüyle birlikte değiştirmek daha doğru olur. Bunu yeni sürücü seçilmeden önce belirleriz.
Yük paylaşımı sorunsuzdu, sonra bozuldu. Nereden başlıyorsunuz?
Önce neyin değiştiğine bakarız: governor veya AVR değişmiş mi, jeneratör revizyondan çıkmış mı, transdüser ya da kart yenilenmiş mi? Ardından yük değişimi boyunca her jeneratörün kW ve kVAr değerlerini kaydederiz. Bu, sorunun aktif güç tarafında mı reaktif güç tarafında mı olduğunu ve hangi jeneratörün daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini gösterir.

Jeneratör, motor veya sürücü sorunu mu var?

Gemi ve makine bilgilerini, ne yaptığını veya yapmadığını ve arızanın hangi koşulda ortaya çıktığını gönderin. Etiket fotoğrafları ile alarm veya trip mesajı özellikle faydalıdır.